Gąska mydlana
Wystepowanie
Gąska mydlana rośnie w lasach liściastych i iglastych, pod świerkami, sosnami, dębami, brzozami i bukami. Występuje zarówno na glebach kwaśnych, jak i zasobnych, od nizin po góry. W Polsce pospolita na całym obszarze. Owocniki pojawiają się w grupach, często w rzędach lub kręgach, w ściółce leśnej i na trawiastych obrzeżach lasów.
Wyglad
Kapelusz średnicy 4–12 cm, początkowo półkulisty, później rozpostarty z szerokim, płaskim garbem. Barwa bardzo zmienna: szarozielonkawa, oliwkowa, brązowawa, żółtawa, często jaśniejsza na brzegu. Powierzchnia gładka, sucha lub nieco lepka przy wilgotnej pogodzie, często włóknista przy brzegu. Brzeg podwinięty, później prosty, falisty. Blaszki szerokie, rzadkie, wycięte z ząbkiem, barwy białawej, z wiekiem szarzejące. Trzon wysokości 4–8 cm, grubości 1–2,5 cm, walcowaty, często zwężony u podstawy, białawy z szarawym odcieniem. Miąższ biały, jędrny, na powietrzu przebarwia się na różowo — czerwonobrunatno, szczególnie w trzonie. Zapach silny, mydlany (stąd nazwa); smak nieprzyjemny, mydlany.
Sezon
Od sierpnia do listopada, najliczniej we wrześniu i październiku.
Jadalnosc
Niejadalny z powodu nieprzyjemnego mydlanego smaku i zapachu, które nie znikają po obróbce termicznej. Nie jest trujący w sensie toksykologicznym, ale z powodu walorów smakowych nie nadaje się do spożycia — spożycie może wywołać nudności. Ze względu na podobieństwo do jadalnych gąsek łatwo go przypadkowo zebrać, jednak odstrasza już na etapie gotowania intensywnym zapachem.